Muốn biết nhiều chuyện về Hà Nội không gì hơn là tàn với các bác phó cạo hò. Người đứng tuổi không vào những chỗ ấy vì không những tay nghề của thợ rất ẩm ương mà giá cả buốt đến tận chân tóc.
Khách quen quanh đấy thường đến tay kéo đáng tin cẩn còn khách vãng lai thường bị ôm cái đầu “ngố” một đi không trở lại. Những chuyện bậy bạ trước nhất trong đời tôi biết được là nghe lão kể như “Lạy cụ đề ạ” chả hạn. Cắt tóc xong ê hết cả mông. Sau nhiều năm để tóc dài. Đứng tuổi rẽ đầu ngôi lệch. Nhưng “cái chợ” cắt tóc này tồn tại chỉ được vài năm là giải thể.
Lão Đản béo kể chuyện khá quyến rũ bởi cái giọng lơ lớ chứ không bởi câu chuyện hay. Cả tiểu đoàn chỉ có tiểu trưởng đoàn và tôi có thể “quát nạt” lính tráng. Tôi bây chừ quay về với kiểu tóc thời niên thiếu. Ông Kỳ ở hiệu Hương Giang 15 Bà Triệu thì tốt nhất không nên nói năng gì. Tông đơ bóp tay ộp oạp như ếch gặm bên quạ. Thôi thì méo tròn.
Cửa hàng cắt tóc bấy giờ là những địa chỉ khang trang sạch đẹp quy củ so với nhiều dịch vụ khác. Lão rề rà “Ngày xửa ngày xưa có một coong chim pủng hoàng. Thời những năm 90 Hà Nội bung ra rất nhiều cửa hiệu cắt tóc. Lồi lõm và lợp ngói cho đến tận ngày ra quân.
Máy sấy tóc hình con ốc sên lớn mạ kền sáng quắc. Các bác ấy hiện còn nắm rõ cả tình hình ca sĩ nào đang lên đang xuống. Cái truyền thống hay chuyện của thợ cắt tóc hè ngày ấy vẫn còn được lưu truyền ở Hà Nội cho đến tận giờ.
Thợ cắt tóc mặc áo choàng trắng. Đó là tờ “báo mạng” trước khi có internet. Tôi còn hơn ở chỗ thỉnh thoảng quát cả tiểu đoàn trưởng. Ở Hà Nội có làng nghề cắt tóc nức tiếng Kim Liên có từ thời Pháp thuộc. Những người thợ xuất sắc ngày trước ở làng Kim Liên đã từng mở được cửa hiệu cắt tóc lớn trên phố. Xà phòng thơm cạo râu đựng trong đĩa cao su có chiếc chổi lông ngắn. Clark Gable.
Dù là tay kéo vàng hay thợ mới học nghề đều gọi là xã viên. Những ông thợ khó tính khó nết thường hay quát. Ngước mắt nhìn. Một mình tôi “quản lý đầu tóc” toàn tiểu đoàn. Đứa nào cũng tranh phần cắt tóc sau để có thời giờ xem truyện.
Khách của họ phần lớn là công chức cả người Tây lẫn người Việt. Và bắt chúng tôi ngồi lên tấm ván đặt trên cái ghế quay đương đại rất tròng trành khó chịu. Vả kiểu đầu độc nhất tôi được cắt thời niên thiếu chỉ là cạo trọc cũng chẳng cần đến những dụng cụ nhiêu khê của một cửa hiệu lớn. Hà Nội hiện nay rất nhiều cửa hiệu cắt tóc máy lạnh.
Đa số những cửa hiệu cắt tóc thời trang vẫn phải trông vào các dịch vụ đi kèm. Lão tít cặp mắt híp “…Dồi ló pay ti tâu mất không piết… Xuống ti cho thằng khác lên”. Marlon Brando. Ló pay từ pên Tàu sang pên A Lam…”. Chỉ có chiếc ghế gỗ tay vịn cũ kỹ và chiếc gương treo trên tường hoen mốc.
Một lần độc nhất vô nhị vào hiệu cắt tóc máy lạnh xin cắt đầu trọc. Tuổi tác. Bắt ông ấy “…cúi thấp xuống!”. Cạo mặt xong tôi chưa vội xuống khỏi ghế. Những chiếc ghế quay thời Pháp còn lại được giữ gìn lau chùi sáng bóng. Nhưng gặp những ông Sáu. Nhưng riêng cái đầu của mình thì bao giờ cũng khôn cùng thảm hại.
Ngôi nhà gạch 2 tầng hoa lệ có hàng chữ Phạm Ngọc Phúc được đắp nổi bằng xi măng trước nhà vẫn là cửa hiệu cắt tóc lừng danh nhiều năm sau hòa bình lập lại. Cửa hiệu lớn nhất là của ông Phạm Ngọc Phúc ở Hàng Bông đoạn cắt với Quán Sứ. Húi sang đến thái dương bên kia lão tiếp “…Dồi ló lại pay về Tàu…”. Gọt nhẵn một bên ác vàng tôi. Lớn lên vào bộ đội. Người ta vào hiệu cắt tóc để gội đầu.
Tóc ngắn. Đám thanh niên vào để nhuộm tóc vuốt keo và xén tỉa những mái đầu dị kỳ không có liên tưởng nhiều đến nghề cắt tóc. Thợ cắt tóc cũng phải có chút vốn dĩ tiếng Tây bồi để giao lưu với khách.
Chúng tôi chọn hàng lão Đản béo người Hoa bên vườn nhãn phố Hai Bà Trưng cạnh hãng ô tô Simca. Gáy vuông gáy tròn tùy thích. Số còn lại do không có việc gì làm mới nghĩ ra cách “đè đầu thiên hạ”.
Khăn quàng phủ lên người khách trắng bốp. Con phố Quang Trung bên hông nhà thờ Saint-Mary tập trung mấy chục tay kéo nhưng cũng chỉ có vài ba người thợ vững nghề. Bình xịt nước hoa bằng thủy tinh dày có quả bóng bóp. Đầu những năm 60 vơ các cửa hiệu cắt tóc đều vào cộng tác xã. Thanh niên chọn kiểu đầu “đít vịt” có mái chải sóng lượn hất đuôi sau gáy.
Chống già bằng cách cắt trọc nhưng khoái nhất là vẫn được nghe chuyện tào lao của mấy bác phó cạo vỉa hè. James Dean… Khách tùy theo nhiều lứa tuổi có thể chọn cho mình kiểu tóc tương tự.
Cắt “cao” hay “thấp” tùy theo yêu cầu. Nhổ râu bằng răng và massage mặt nhiều hơn. Tôi bị cô thợ trẻ chân dài nguýt dài. ĐỖ PHẤN. Dao cạo liếc tay trên những đoạn da bò xát bột ôxit đồng mát lịm. Đuổi ra không tiếp. Những tay kéo cự phách ấy còn có thể tham vấn cho khách những kiểu tóc hợp với khuôn mặt.
Lão ấy có một chiếc tay nải đựng truyện tranh Tàu đặt cạnh hòm đồ nghề. Trên tường treo khá nhiều ảnh đen trắng của các nam minh tinh màn bạc cổ điển như Alain Delon. Nhưng cũng có những chuyện lão kể ngày ấy cho đến tận hiện nay vẫn chả hiểu gì. Những tay kéo lừng danh của làng hầu hết ra phố Cột Cờ (Điện Biên Phủ) lì xì cắt tóc vỉa hè.
Trẻ con lứa chúng tôi ngày ấy không thích cắt tóc ở những cửa hiệu lớn. Có thể là xấu nhất toàn quân bởi tay kéo của thằng bạn đồng ngũ khoắng dưới sự chỉ dẫn của tôi không bao giờ đúng ý. Mai bằng mai nhọn.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét